1.1. Het Openbaar Ministerie * (O.M.) (* = zie definitie in de woordenlijst), of “Parket“, vervolgt de strafbare feiten.

Het vordert de toepassing van de strafwet en het staat tevens in voor de tenuitvoerlegging van de strafrechtelijke uitspraken.

België heeft 14 parketten van de procureur des Konings. Daar moet de politie alle criminele feiten via klachten en processen-verbaal melden.  Aan het hoofd van elk parket staat de procureur, die wordt geholpen door substituten. Aan het hoofd van een parket bij elk van de de 5 Hoven van Beroep staat een Procureur-Generaal.

De leden van het O.M. of het Parket vormen de staande magistratuur, te onderscheiden van de zittende magistratuur (= rechters en griffiers). Ze worden benoemd door de Koning (zijnde in feite de regering, dus vooral de Minister van Justitie).

 

1.2. Gaat het om een lichte zaak, zoals een verkeersongeval, dan voert de Procureur des Konings het onderzoek zelf, met de hulp van de politiediensten.

We spreken hier van een opsporingsonderzoek. Na de afloop ervan kan hij de verdachte rechtstreeks voor de strafrechter brengen.

TIP: Via uw advocaat kan u bijkomende onderzoeksmaatregelen vragen. Uiteraard moet u een afdoende reden hebben om een dergelijk onderzoek te vragen, zoals ingeval van onduidelijkheid omtrent de aansprakelijkheid voor het ongeval.

De Procureur des Konings zal in bepaalde gevallen, zoals bij een dodelijk ongeval, een voertuig- en een medische expertise bevelen. Deze expertises hebben – zoals alle onderzoeksmaatregelen – tot doel de oorzaken, omstandigheden en gevolgen van de feiten (zijnde het ongeval of een ander misdrijf) te verduidelijken, teneinde de verantwoordelijkheid van de (mogelijke) beklaagden en de ernst van hun daden te helpen bewijzen.

De Procureur kan bij een zware zaak ook de Onderzoeksrechter* “vorderen”, om bepaalde maatregelen te nemen. Hier spreken we niet meer van een opsporings- maar wel van een gerechtelijk onderzoek. Wanneer een huiszoeking, aanhouding of telefoontap moeten gebeuren, stelt de Procureur een onderzoeksrechter aan. Deze “rechter” zoekt naar gegevens zowel voor als tegen de verdachte; hij voert met andere woorden een gerechtelijk onderzoek uit. Is dit afgelopen, dan bezorgt hij het dossier aan de procureur. Die gaat na welke artikels van de strafwet werden overtreden en dagvaardt de verdachte voor de raadkamer.

1.3. Het Parket treedt niet enkel op na een klacht bij de politie, maar ook spontaan (uit eigen beweging).

Behoudens enkele gevallen (zoals smaad en eerroof) kan de Procureur de vervolging ook na de klachtafstand door de klager onverminderd verderzetten.

Nadat de Procureur des Konings voldoende is ingelicht kan hij echter steeds beslissen tot het seponeren van de zaak, dit is tot het zonder gevolg rangschikken van het hele dossier.

Seponering gebeurt wanneer de verantwoordelijke overleden is of spoorloos blijft. Het gebeurt ook vaak omdat er andere prioriteiten zijn, zoals indien het gaat om een zeer licht misdrijf (bvb. een voetganger die net naast het zebrapad loopt) of indien vervolging onbillijk zou zijn (bvb. wanneer een fietser door zijn verkeersinbreuk zware letsels heeft opgelopen en dus reeds is gesanctioneerd).

Seponering tast op geen enkele wijze de rechten van de benadeelde aan.